Lobato en Esperanto – 08

La naftoputo de la Vicgrafo

 Ĉapitroj 03 kaj 04

  

3 – Kiel formiĝas la petrolo

         En la tria nokto, la Vicgrafo komencis sen la kutima klasika tuseto.         Emilja plendis:

         – Vi forgesis purigi la gorĝon, Vicgrafo.

         Por plaĉi ŝin, la granda geologiisto devis ŝajnigi ke li purigas la gorĝon – sed kiel puno li komencis la istruon per ĉi tiu demando:

         – Fraŭlino Emilja, klarigu al ni, kio estas hidrokarbonido.

         La ĝenulino ne ĝenis sin kaj respondis:

         – Estas etaj miksaĵoj de io nomata hidrogeno kaj io alia nomata karbono. La buletoj de unu kuniĝas al la buletoj de alia kaj formas metanon, butanon, propanom, kaj aliajn. Ili estas gasoj aŭ likvaĵoj kiuj facile vaporiĝas, kaj ĉiuj estas brulemaj.

         – Tio ĝustas. Sed la etaj buletoj havas sciencan nomon: la atomoj. Kaj kie estas ĉi tiuj hidrokarbonidoj, Peĉjo?

         – En maraj sedimentoj, precipe proksime al marbordoj, en landoj, kiuj iam estis maroj, aŭ ene de kontinentoj, en landoj kiuj ankaŭ estis maroj. Continue lendo “Lobato en Esperanto – 08”

Monteiro Lobato

O POÇO DO VISCONDE

 Capítulos 03 e 04

 

3 – Como se forma o petróleo

          No terceiro serão o Visconde começou sem a clássica tossidinha do costume. Emília reclamou:

         – Esqueceu-se de limpar o pigarro, Visconde.

         A fim de contentá-la, o grande geólogo teve de fingir um pigarro que não existia – mas para castigo principiou a aula com esta pergunta:

         – Senhora Emília, explique-me o que é hidrocarboneto.

         A atrapalhadeira não se atrapalhou e respondeu:

         – São misturinhas de uma coisa chamada hidrogênio com outra coisa chamada carbono. Os carocinhos de um se ligam aos carocinhos de outro e formam metanas e butanas e propanas e benzinas e outras coisas gasosas ou voláteis que pegam fogo.

         – Isso mesmo. Só que esses carocinhos têm o nome científico de átomos. E onde se encontram esses hidrocarbonetos, Pedrinho?

         – Nos sedimentos marinhos, sobretudo rente às costas, em terras que já foram mares, ou dentro dos continentes, em terras que também já foram mares. Continue lendo “Monteiro Lobato”

Lobato en Esperanto – 08

LA NAFTOPUTO DE LA VICGRAFO

 Noto de la tradukinto: En ĉi libro, la Vicgrafo prezentas tro teknikajn instruojn, kun ripetataj detaloj, precipe pri geologio kaj biologio, kiuj probable estis nekonataj de la tiutempaj legantoj. La “instruoj” estas longaj kaj ne aktualaj. Lobato ofte ne reviziis siajn tekstojn, pro troa aktivado. Mi fortranĉis kelkajn partojn kaj adaptis.

 Enkonduko, ĉapitroj 01 kaj 02

  

Enkonduko

         Ricevinte la gazeton, Peĉjo sidiĝis sur la verando kun la piedoj sur la balustrado. Nazulino, kiu helpadis sinjorinon Benta ĉe la kudromaŝino, diris:

         – Avinjo, mi opinias, ke Peĉjo malbone agas. Li imitas la usonanojn kaj sidas kun la piedoj proksime al niaj vizaĝoj. Rimarku lian pozicion…

         Sinjorino Benta levis la okulvitrojn al la frunto kaj rigardis.               

         – Kelkaj saĝuloj diras, filino, ke kiam homo sidas kun la ekstremaĵoj je la sama nivelo, la sangocirkulado pliboniĝas, kaj la kapo pensas pli bone. Estas pro tio ke entreprenistoj en Usono emas niveligi piedojn kaj kapo, kiam ili havas gravan problemon por solvi. Aferoj pli bone funkcias, ili diras.

         – Ĉu tio estas vero?

         – La negocoj tie prosperas pli bone ol en iu ajn alia lando; ĉu tiu nivelado de la piedoj kun kapo kontribuas al tio, mi ne scias. Estas problemo por la fiziologiistoj.

         – Kio estas fiziologiisto? Continue lendo “Lobato en Esperanto – 08”