Lobato en Esperanto – 07

Hans Staden

Ĉapitroj 7 kaj 8

Tradukis Jorge Teles

 

07 – La Fortikaĵo de Bertioga

         Hans Staden loĝis en San-Vicento, portugala kolonio sur insulo tre proksima al la marbordo kaj kiu havis du setlejojn: San-Vicento, nomata de la indianoj Ipanemo (aĉa akvo), kaj alia nomata Engŭagŭasuo (granda pistujo). Sur la insulo estis ankaŭ pluraj sukerfabrikoj.

         La indianoj en tiu regiono estis la Tupinikenoj, kies domajnoj estis limigitaj en la sudo per la tero de la Kariĵooj, kaj en la nordo de la Tupinambaooj, ambaŭ malamikaj triboj.

         La Tupinambaoj malamis la portugalojn pro tio ke ili kuniĝis kun la Tupinikenoj. Bertioga (loko de la fiŝo mugilo – familio: mugiledoj) estis kvin mejlojn de San-Vicento. Ĉar ekzistis kanalo kun facila eniro por la indianaj kanuoj, grupo de mestizoj kie tie loĝadis, komencis konstrui fortreson. Tiele ili protektus la kulturejojn de sukerkano kiuj komencis formiĝi en la ĉirkaŭaĵoj kontraŭ la atakoj de tiuj indianoj.

         – Kio estas mestizo? Continue lendo “Lobato en Esperanto – 07”

Monteiro Lobato

As aventuras de Hans Staden

Capítulos 7 e 8

 

07 – O forte de Bertioga

         Hans Staden ficou em São Vicente, colônia portuguesa situada numa ilha muito próxima do continente e que contava dois povoados: o de São Vicente, chamado pelos índios Ipanema  (1), e outro de nome Enguaguaçu (2). Havia ainda pela ilha vários engenhos de açúcar.

         Os índios dessa região eram os tupiniquins, cujos domínios se limitavam ao sul com a terra dos carijós, e ao norte com a dos tupinambás, tribos inimigas entre si.

         Os tupinambás odiavam aos portugueses por se terem aliado aos tupiniquins, e como a cinco milhas de São Vicente ficasse Bertioga 3, onde havia um canal de fácil entrada às suas canoas, um grupo de irmãos mamelucos, lá residentes, tratou de erguer ali um forte. Era o meio de proteger contra as incursões desses índios as lavouras que começavam a formar-se nos arredores.

         – Que é mameluco? Continue lendo “Monteiro Lobato”

Lobato en Esperanto – 07

Hans Staden

Ĉapitroj 5 kaj 6

Tradukis Jorge Teles

 

05 – Esplorado de la tero

         Kiam la knabino revenis, sinjorino Benta daŭrigis:

         – Post kelka tempo, ekblovis bona vento. La ŝipo forlasis la golfeton por serĉi la havenon de Sankta-Katarino. Tamen la tago estis tiel nuba, ke ne eblis trovi la havenon.

         La sekvan matenon, dum la maristoj diris sian unuan preĝon de la tago, ekestis ŝtormo. La mallumo fariĝis terura. La piloto ne sciis kion fari, ĉar ekzistis multaj insuloj tie. Fine, li decidis iri sencele por trovi lokon por ŝirmi la ŝipon. Feliĉe li trovis bonegan havenon, kaj ili sukcesis ankri.

         La maristoj prenis boaton kaj eliris por esplori la insulon. Ili iris laŭ kanalo, inspektante la bordojn por vidi ĉu ili trovas ian fumon, signon de homoj.

         Ĉar la nokto alproksimiĝadis, la kapitano decidis ke ĉiuj elŝipiĝu. Ili faris fajron por prepari vespermanĝon, kiu konsistis el palmo-medolo tranĉita surloke. Poste ili trankvile dormis. Continue lendo “Lobato en Esperanto – 07”