RAKONTU ALIAN ANJO 03. MARIA CINDRULINO

maria cindrulino

desegnis ricardo garanhani

Noto: La duonpatrino kun siaj du filinoj kaj la edziniĝo kun la princo estas la nuraj similaĵoj inter la rakonto de mia avino kaj la tradicia Cindrulino. Tre probable, en la Brazila landinterno, rakontanto post rakontanto, preskaŭ ĉiuj analfabetaj, la rakonto perdis kelkajn detalojn kaj ricevis aliajn; ekzemple, la lavado de bova stomako, kio estas pli koncerna al la kulturo kaj la kutimoj de la popolo. La plej famaj versioj de Cindrulino estas tiu de Charles Perrault (1628/1703), tiu kolektita de la fratoj Grimm (1785/1863 kaj 1786/1859) kaj tiu de Walt Disney (1901/1966). La rakonto de Disney pli similas al tiu de Perrault, eble ĉar la versio de la fratoj Grimm estas tro feroca: por ke la fratinoj sukcesu vesti la ŝueton, unu fortranĉas la piedan dikfingron kaj la alia la kalkanon. Kaj la puno al la fratinoj estas blindeco.

     La plej antikva versio troviĝas en Strabono (ĉ59a.K./25p.K.). Laŭ li, oni rakontadis en Egiptio ke la piramido de Mikerino estis omaĝe al kromvirino de Psamitiĥo; iutage la juna Rodopisa sin banis kaj aglo ŝtelis ŝian sandalon. Forfluginte, la aglo forlasis la sandalon, kiu falis ĉe la faraono. Sorĉita pro la rafineco kaj mezuro de la ŝueto, kaj ankaŭ mirigita de la neordinara okazaĵo, li ordonis ke oni trovu la posedantinon de la sandalo. Oni trovis ŝin en Naŭkratiso kaj kondukis ŝin al li kaj ili geedziĝis (Geografio, XVII, I, 4). Tamen, Herodoto (480-425aC) en sia Historio (libro 2a, 134, 135), rakontas aliajn peripetiojn pri tiu Rodopisa; sed konfirmas la diraĵon, laŭ kiu la piramido estis farita por ŝi.

 

          Foje estis bela junulino nomata Maria Cindrulino. Ŝia duonpatrino estis tre perversa. Dum ŝi kaj siaj du filinoj amuziĝis, Maria Cindrulino estis devigata fari la tutan mastrumadon.

          Iam oni buĉis bovon kaj Maria Cindrulino iris al la rivero por lavi ĝian stomakon. Tiun taskon neniu volis ĉar la stomako ĉiam estis plena je fekaĵo. Kiam ŝi skuis la stomakon ene de la akvo, ĝi eskapis kaj flosante foriris. Pro timo al la duonpatrino, Maria Cindrulino sekvis la stomakon laŭ la riverbordo. Ŝi marŝis kaj marŝis kaj fine alvenis al nekonata loko. La stomako fiksiĝis sur branĉoj kaj haltis. Maria Cindrulino prenis stangon kaj fortiris la stomakon el la akvo.

          Proksime estis malnova dometo. Ĉar ŝi laciĝis, ŝi decidis eniri. Estis terura malordo. Ŝi manĝis pecon da pano kaj ripozetis. Poste, kvazaŭ ŝi intencis danki pro la pano, ŝi balais la plankon kaj lavis la teleraron kaj la tolaĵon kaj pendigis ĝin kaj purigis la meblaron kaj la fornon kaj kiam ŝi estis ekironta, ŝi aŭdis bruon. Ŝi kaŝiĝis malantaŭ la pordo.

          Tri maljunulinoj eniris kaj ili estis tri feinoj. Ili rigardis kaj miris.

          La tri samtempe parolis:

          – Franjo, franjo, kiu bonaĵon faris al ni?

          La unua parolis:

          – Tiu, kiu bonaĵon faris al ni, meritas oran stelon sur la frunto.

          Kaj ora stelo aperis sur la frunto de Maria Cindrulino.

Continue lendo “RAKONTU ALIAN ANJO 03. MARIA CINDRULINO”

GIL VICENTE 07. AUTO DA ALMA (1508)

a alma

Resumo:

Santo  Agostinho esclarece que, assim como os peregrinos descansam em estalagens, a Alma tem uma pousada para repouso durante sua jornada na vida: a Santa Madre Igreja. Entram um Anjo e a Alma. O Anjo está ali para orientá-la na jornada. Ao afastar-se o Anjo, o Diabo tenta a Alma com prazeres. Volta o Anjo e encoraja a Alma a resistir. O Diabo veste-a com riquezas e jóias. É a luta da Alma. Diz que está cansada e o Anjo a leva à estalagem. A Igreja a acolhe. Dois Diabos lamentam por almas perdidas. A Igreja pede aos seus quatro Doutores, Agostinho, Ambrósio, Jerônimo e Tomás, para apresentar à Alma os símbolos sagrados e explicar os seus significados. Os símbolos são chamados de iguarias sobre a mesa de refeição. São eles: açoites, a coroa de espinhos, os pregos e o crucifixo. Em louvor, entoam um Te Deum.

GV018. Diabo (fala)

Tão depressa, ó delicada,

Alva pomba, pera onde is?

(fala: Jorge Teles)

GV019. Igreja e Doutores

Te Deum, laudamus.

Vexilla regis prodeunt.

Salve Sancta Facies.

Ave Flagellum.

Ave corona espiniarum.

Dulce lignum, dulcis clavus.

Domine Jesu Christe.

Te Deum laudamus.

(cantam Geovani Dallagrana, Gerson Marchiori, Graciano Santos)

 

Comentário:

Eis uma peça de Gil Vicente inteiramente em português. É de impressionar como, durante cinco séculos, o texto é muito fácil de se compreender, com pouquíssimas palavras caídas em desuso.

Pelo tema, a luta entre o bem e o mal, pelas alegorias da Alma e da Igreja, pelo clima místico das falas, esta é, com toda certeza, a mais medieval das criações de Gil Vicente. O terrorismo da Igreja, cuja filosofia colocava no sofrimento a salvação da alma e a consecução do Paraíso, aqui transparece claro e objetivo. Todavia, a estrutura da peça é já clássica, com seus versos cheios de lirismo e métrica quase sempre perfeita.

Fico imaginando a platéia, formada em sua maioria pela nobreza de Portugal, com seus criados particulares, ouvindo as falas do anjo que condena o luxo: “não vos ocupem vaidades, riquezas…” E a alma, cansada, diante da Igreja: “…sou culpada, havei piedade de mim”. Sairiam da peça com algum complexo de culpa?

Nota: Para cada apresentação da “iguaria”, é cantado um hino católico, do qual é citado apenas o título. Juntei os títulos numa sequência e fiz a canção, que, se traduzida, não tem sentido nenhum: A ti, Deus, louvamos, avancem os estandartes do Rei, salve a Santa Face (da toalha de Verônica), salve o chicote, salve a coroa de espinhos, doce é o madeiro (cruz), doce o prego, Ó Senhor Jesus Cristo, a Ti, Deus, louvamos.